Αρχική | Διάφορα | Ελλάδα | Ήθη και έθιμα της Αποκριάς!

Ήθη και έθιμα της Αποκριάς!

21 Φεβρουαρίου 2015
Ήθη και έθιμα της Αποκριάς!

Αν πιάσουμε το κουβάρι της ιστορίας προς τα πίσω, θα βρούμε τις ρίζες της Αποκριάς να υπάρχουν γύρω στο 2000 π.Χ. στη Μεσοποταμία και τη Βαβυλώνα, ενώ στην Ελλάδα και στη διονυσιακή λατρεία (Βάκχεια, Λήναια, Ανθεστήρια), συναντάμε μεταμφιέσεις, χορούς και οινοποσία. Κατά τούς Ρωμαϊκούς χρόνους συνεχίζονται οι γιορτές προς τιμήν του Βάκχου, αλλά έχουμε και τα Λουπερκάλια και τα Σατουρνάλια, όπου και εκεί η ψυχαγωγία παίζει τον πρώτο ρόλο. Στη Βυζαντινή εποχή, αργότερα, οι Καλένδες είναι οι γιορτές των μεταμφιέσεων.

Κι ερχόμαστε στη σημερινή εποχή, όπου η παράδοση συνεχίζεται έχοντας δεχτεί επιρροές από κουλτούρες διαφόρων πολιτισμών ανά τους αιώνες. Στην Ελλάδα η Αποκριά (από-κρέω) δηλώνει τον αποχαιρετισμό της περιόδου κρεατοφαγίας και γιορτάζεται τέσσερις Κυριακές. Κορυφώνεται, δε, την τελευταία, την Κυριακή της Τυρινής, που λέγεται και Τρανή Αποκριά. Οι Απόκριες, επί της ουσίας, είναι η προετοιμασία για την περίοδο της νηστείας, πριν από το Πάσχα.

Απόκριες σ’ όλη την Ελλάδα:

Πάτρα

Με τη μεγαλύτερη παρέλαση αρμάτων, την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς, το Πατρινό Καρναβάλι ξεσηκώνει χιλιάδες κόσμου κάθε χρόνο και έχει ημερομηνία… έναρξης το 1870. Οι βραδιές ξεφαντώματος, τα Μπουρμπούλια και το παιχνίδι του Κρυμμένου Θησαυρού είναι τα σημεία αναφοράς στο τρελό καρναβάλι, που κορυφώνεται με το κάψιμο του βασιλιά καρνάβαλου, την Κυριακή το βράδυ.

Ξάνθη

Συναγωνίζεται το καρναβάλι της Πάτρας και, μάλιστα, με μεγάλη επιτυχία. Την τελευταία Κυριακή των Αποκριών αναβιώνει ένα παλιό έθιμο, το κάψιμο του Τζάρου (βασιλιάς καρνάβαλος). Το έθιμο εικάζεται πως το έφεραν οι πρόσφυγες από το Σαμακώβ της Ανατολικής Θράκης και αναβιώνει κάθε χρόνο από τους κατοίκους του ομώνυμου συνοικισμού.

Ρέθυμνο

Στο Ρέθυμνο γίνεται το μεγαλύτερο της Κρήτης. Καντάδες, κυνήγι του κρυμμένου θησαυρού, θεατρικά σκετσάκια, τα οποία σκηνοθετούν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες στο καρναβάλι, είναι κάποια από τα στιγμιότυπα του ρεθυμνιώτικου καρναβαλιού. Καθαρά Δευτέρα, στα παραδοσιακά χωριά του νομού, Μέρωνα και Μελιδόνι, ζωντανεύει ο «Καντής», το κλέψιμο της νύφης και το Πιπέρι.

Κοζάνη

Η Κοζάνη λάμπει τις μέρες της Αποκριάς, από τις φωτιές που ανάβουν στις γειτονιές, σύμφωνα με το έθιμο του Φανού. Το γλέντι και οι χοροί δίνουν και παίρνουν και τον πρώτο ρόλο έχουν τα χάλκινα που παίζουν τα «Ξιανέντραπα» αλλά και πολλά παραδοσιακά τραγούδια.

Κέρκυρα

Όταν το Καρναβάλι της Βενετίας συναντάει τις αρχαιοελληνικές γιορτές, προκύπτει το Καρναβάλι της Κέρκυρας. Ο τελάλης κρατάει το όρντινο και διαλαλεί την άφιξη του Σιορ καρνάβαλου. Και όταν διαβαστεί και η διαθήκη του, όλα είναι έτοιμα για το κάψιμό του.
Στα χωριά της Κέρκυρας αναβιώνει το έθιμο του κορφιάτικου γάμου, αλλά και ο χορός των παπάδων.

Σκύρος

Μόλις ανοίξει το Τριώδιο, στα σοκάκια της Σκύρου συναντάς ομάδες μεταμφιεσμένων σε «Γέρους» με κουδούνια, «Κορέλες» και «Φράγκους. Όταν τύχει, μάλιστα, και συναντηθούν δύο ή περισσότεροι γέροι συναγωνίζονται στο περίφημο «λιλίρισμα», κουνώντας ξέφρενα τα κουδούνια τους. Άλλο έθιμο, όμως, που υπάρχει στο νησί, είναι και αυτό της απαγγελίας έμμετρης σάτιρας, όπου παρουσιάζονται τα γεγονότα της χρονιάς που πέρασε.

Θήβα

Ο «Βλάχικος Γάμος» που γίνεται την Καθαρή Δευτέρα, στη Θήβα, είναι το πασίγνωστο έθιμο με θερμούς υποστηρικτικές και πολλούς επισκέπτες. Είναι ένα έθιμο που φθάνει στις ημέρες μας περίπου από το 1830, λίγο μετά την Επανάσταση του ’21.

Άμφισσα

Στα σκαλιά του Άι Νικόλα στα παλιά Ταμπάκικα ξαναζωντανεύει, το τελευταίο σαββατοκύριακο της Αποκριάς, ο «θρύλος του στοιχειού». Σύμφωνα με το συγκεκριμένο θρύλο δεκάδες μεταμφιεσμένοι ακολουθούν το… στοιχειό στην πορεία του κάνοντας φασαρία, χορεύοντας και τραγουδώντας. Άλλωστε, πολλοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται πως έχουν δει το στοιχειό να περιφέρεται στη Χάρμαινα σέρνοντας αλυσίδες.

Νάουσα

Οι «Γενίτσαροι και Μπούλες» έχει τις ρίζες του στις διονυσιακές λατρείες. Το δε παραδοσιακό δρώμενο που λαμβάνει χώρα κατά την Αποκριά, χρονολογείται στις αρχές του 18ου αιώνα. Πασίγνωστες φυσιογνωμίες οι «Γενίτσαροι» και οι «Μπούλες» είναι σήμα κατατεθέν της Νάουσας, όσες μέρες κρατάνε οι Απόκριες.

Καστοριά

Με μπουμπούνες (δηλαδή φωτιές) γιορτάζει η Καστοριά την Αποκριά και πρόκειται μάλλον για ένα προχριστιανικό έθιμο που κατάφερε να επιζήσει ώς τις μέρες μας. Γύρω από τις μπουμπούνες αρχίζει το φαγοπότι, μια και η Καθαρή Δευτέρα ορίζει την αρχή της νηστείας. Στην Καστοριά, όμως, υπάρχει και ένα συμβολικό-οικογενειακό έθιμο: Μετά το βραδινό φαγητό, όλα τα μέλη της οικογένειας προσπαθούν για να «πιάσουν» με το στόμα ανοιχτό το βρασμένο αβγό που δίνει δεμένο σε μια κλωστή. Το έθιμο αυτό συμβολίζει πως με το αβγό κλείνουμε το στόμα για τη Σαρακοστη και με το αβγό το ανοίγουμε τη νύχτα της Ανάστασης.

Γαλαξίδι

Στο Γαλαξίδι συναντά κανείς τα καθιερωμένα έθιμα (άναμμα φωτιάς στις πλατείες, μεταμφιεσμένους καρνάβαλους στους δρόμους, γλέντια παντού…). Εκείνο που χαρακτηρίζει την όμορφη αυτή πόλη, είναι ο αλευροπόλεμος. Έχει τις ρίζες του στην τουρκοκρατία που και τότε ήταν έθιμο της Αποκριάς. Αρχικά έβαφαν το πρόσωπό τους με κάρβουνο, αλλά στη συνέχεια προστέθηκε και το αλεύρι για να γίνει το έθιμο πιο… φαντασμαγορικό!

Καλαμάτα

Το εντυπωσιακό Γαϊτανάκι στήνεται στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας και όσοι πιστοί… προσέλθετε. Δεν λείπει, βεβαίως, και η μπάντα του Δήμου που συνοδεύει τους καρναβαλιστές στις εκδηλώσεις τους. Στην Πλατεία Ανατολικού Κέντρου γίνεται η αναπαράσταση του Βλάχικου Γάμου και εκεί συνεχίζει με αμείωτο κέφι το γλέντι, συγκεντρώνοντας πλήθος κόσμου.

Μεθώνη

«Του Κουτρούλη ο γάμος» γίνεται στη Μεθώνη και είναι ένας… γάμος που συντηρείται από τον 14ο αιώνα, μόνο που στην αναπαράσταση του σύγχρονου γάμου υπάρχουν δύο άντρες. Αφού, λοιπόν, τελεστεί το μυστήριο ακολουθώντας πιστά το πρωτόκολλο, ακολουθεί ένα γλέντι όπως ταιριάζει στην περίσταση.

Πηγή: ellinismos.gr


Σχολιάστε το άρθρο:

 

Διαβάστε ακόμα:

Τα πρωτοσέλιδα των κυριακάτικων εφημερίδων

Τα πρωτοσέλιδα των κυριακάτικων εφημερίδων

...

περισσότερα

Δημοφιλέστερα Άρθρα

Τελευταία άρθρα

Τα μυστικά για να στεγνώνουν τα ρούχα σας τον χειμώνα
Σας παρουσιάζουμε 9 μυστικά για να στεγνώνετε τα πλυμένα ρούχα σας πιο γρήγορα. Οι συμβουλές αυτές θα αποδειχθούν πολύ χρήσιμες για σας ιδιαιτέρως ...  
Έρχονται ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί παντού
Με συνοπτικές διαδικασίες και με ένα κλικ θα βγαίνουν στο «σφυρί» ακίνητα, οικόπεδα και επαγγελματικοί χώροι. Από την 21 Φεβρουαρίου, όλοι οι ...  
Τα πρωτοσέλιδα των κυριακάτικων εφημερίδων
...  
Το γυναικείο αξεσουάρ που έχει περισσότερα μικρόβια και από τη λεκάνη της τουαλέτας
Αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της γυναικείας καθημερινότητας και επίσης αποτελεί εστία πολλών μικροβίων σύμφωνα με τους ειδικούς. Πρόκειται για τη γυναικεία τσάντα και θα πρέπει ...  
Ξηλώνουν το άγαλμα της Νταϊάνα και του Ντόντι από τα Harrods
Εγκατεστημένο στο κατάστημα από το 2005, παρέμεινε στη θέση του μετά την πώληση του Harrods στον όμιλο Qatar Holding Το πολυτελές κατάστημα του Λονδίνου Harrods ανακοίνωσε ...